Grote merken moeten deadstock via donatie en recycling afvoeren, niet meer shredden
Vanaf 19 juli 2026 mogen grote textielmerken als Zara en H&M hun onverkochte kleding, accessoires en schoenen niet meer routinematig vernietigen. De nieuwe EU-regel onder de Ecodesign for Sustainable Products Regulation (ESPR) dwingt retailers om alternatieven te kiezen: afprijzen, doneren, repareren of hoogwaardig recyclen.
De regel treft bedrijven die jaarlijks miljoenen euro’s aan deadstock tot nu toe lieten verbranden of shredden. Directe versnippering voor recycling van nog perfect bruikbare onverkochte goederen valt nu ook onder ‘vernietiging’ en is niet langer toegestaan, tenzij sprake is van specifieke uitzonderingen zoals onveilige of vervalste producten.
Voor de Nederlandse textielrecycling- en sorteersector ontstaan nieuwe kansen. Grote retailers zullen structurele contracten moeten sluiten met sorteerbedrijven, kringloopketens en professionele recyclers om hun onverkochte voorraden af te voeren. Dat betekent potentieel hogere instroom van ongebruikte, homogene textielstromen – waardevoller dan post-consumer textiel.
De regelgeving koppelt aan de EU-afvalhiërarchie: eerst hergebruik, dan repair en refurbishment, en pas als laatste recycling. Dat vraagt om investeringen in geavanceerde sorteertechnologie (NIR, AI-vision) om deadstock te scheiden naar direct hergebruik, doorverkoop of vezelrecycling.
Vanaf 2027 moeten grote bedrijven ook rapporteren hoeveel onverkochte goederen ze afvoeren en via welke route. Die transparantie, gekoppeld aan toekomstige Digitale Productpaspoorten, vergroot de databeschikbaarheid voor sorteerbedrijven en maakt ketenintegratie efficiënter.
Toch zijn er uitzonderingen. Producten die zijn aangeboden aan charitatieve instellingen en niet geaccepteerd, of textiel dat onveilig is, mogen nog vernietigd worden – mits conform de afvalhiërarchie. Die ruimte vraagt om kritische monitoring of merken de regels daadwerkelijk naleven.
Voor Nederlandse sorteerbedrijven en recyclers betekent deze EU-maatregel een verschuiving: van goedkope vernietiging naar gecontracteerde, transparante verwerking van grote deadstockstromen. Wie nu investeert in capaciteit en data-integratie, kan zich positioneren als voorkeurspartner.
