Eu exporteert 1,7 miljoen ton textiel, maar recyclingcapaciteit blijft achter
De textielrecyclingsector draait nog altijd op verwaarloosbare volumes: wereldwijd wordt slechts 0,3 procent van gedragen kleding daadwerkelijk in omloop gehouden, terwijl jaarlijks meer dan 92 miljoen ton textiel wordt weggegooid. Dit blijkt uit het recente Rewear-rapport van Fashion for Good.
Voor wie in sortering en recycling werkt, is dit geen verrassing – maar de cijfers onderstrepen hoe structureel marginaal onze sector nog is. De EU exporteert sinds 2000 driemaal zoveel gebruikt textiel: van 550.000 ton naar bijna 1,7 miljoen ton in 2023, aldus het Fashion for Good-onderzoek. Die export maskeert het probleem: kleding lijkt ‘hergebruikt’, maar wordt vaak alsnog afval – elders.
Nederland loopt voorop met een gescheiden textielinzameling van 37-50%, maar zelfs hier verdwijnt de helft in het restafval. In Spanje is dat 10-12%, in Polen 18%. Zonder voldoende aanvoer van gescheiden textiel blijft opschaling van recyclinginstallaties onmogelijk.
Het rapport analyseert ook de sorteerstap: 37% van ingezamelde kleding is piekgaaf, en 41% heeft slechts één kleine beschadiging. Toch wordt reparatie nauwelijks toegepast – bij één sorteerder werd van 47 miljoen kilo slechts 50 kilo gerepareerd. De economische logica klopt niet: kosten voor reparatie, reiniging en logistiek liggen vaak boven de doorverkoopwaarde van fast fashion.
Hier komt de Uitgebreide Producentenverantwoordelijkheid (UPV) om de hoek kij’ken. Vanaf 2028 moeten EU-lidstaten werkende UPV-systemen hebben voor textiel. Dat verschuift end-of-life-kosten naar producenten en creëert via eco-modulatie een financiële prikkel voor recycleerbaar ontwerp. Voor sorteer- en recyclingbedrijven ontstaan kansen als dienstverlener: take-back, materiaalspecifieke sortering, vezel-naar-vezelrecycling. CFO’s van modemerken berekenen nu al dat UPV hun nettowinst met 4% kan drukken – en zoeken partners om die impact te beperken.
AI-gestuurde sortering blijkt cruciaal: het Rewear-rapport toont dat een middelgrote sorteerfaciliteit via AI de winst kan verschuiven van nul naar 6,5 miljoen euro per jaar, door nauwkeuriger te sorteren op vezeltype, kleur en constructie – essentieel voor mechanische én chemische recycling.
De recyclingsector blijft voorlopig klein, maar UPV en sorteertechnologie maken een verschil. Wie nu investeert in materiaalgerichte sortering en ketenintenties met merken, positioneert zich voor de komende schaalsprong.
