Europa exporteert 1,7 miljoen ton gebruikt textiel, maar ghana betaalt de rekening
De wereldwijde tweedehandsmarkt groeit drie keer sneller dan nieuwe mode en haalt naar verwachting 367 miljard dollar in 2029. Toch profiteert vooral Europa van de boom, terwijl landen als Ghana wekelijks 15 miljoen kledingstukken verwerken waarvan 86% in slechte staat aankomt.
Project Rewear van Fashion for Good analyseerde 8.280 kledingstukken in sorteerfaciliteiten in Nederland, Spanje, Polen en Litouwen. De conclusie: 37% was piekgaaf en nog eens 41% had slechts één kleine beschadiging. Kleding wordt dus niet weggegooid vanwege kwaliteit, maar vanwege mode.
Toch verdwijnt de bulk naar het buitenland. De EU-export van gebruikt textiel verdrievoudigde sinds 2000: van 550.000 ton naar bijna 1,7 miljoen ton in 2023. Op de Kantamanto-markt in Ghana komen wekelijks 15 miljoen stuks aan, waarvan het overgrote deel nauwelijks verkoopbaar is.
Het probleem? Sorteerders pakken alleen de 5-10% ‘cream’ die commercieel interessant is voor resale-platforms. De rest – laagwaardige fast fashion – verplaatst de ecologische en economische last naar lage-lonenlanden. Daar creëert de sector wel banen (1,28 miljoen in zes Afrikaanse landen), maar het zijn vooral laagbetaalde posities rond afvalverwerking.
De uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (UPV) die lidstaten uiterlijk april 2028 moeten invoeren, kan dit kantelen. Merken gaan meebetalen aan inzameling en recycling, met hogere tarieven voor slecht recyclebaar textiel. Voor Nederlandse sorteerders betekent dit: investeren in AI-gedreven sortering kan het verschil maken tussen verlies en 6,5 miljoen euro winst per jaar.
Nederland heeft met 37-50% inzamelpercentages een strategische positie. De focus moet nu liggen op hoogwaardige segmentatie voor textiel-naar-textielrecycling en het terugdringen van problematische export. De Fashion CFO Agenda 2026 laat zien dat merken zelf al inzetten op circulaire businessmodellen – H&M verdubbelde de omzet van dochter Sellpy tussen 2022 en 2025.
UPV-systemen bepalen de komende jaren of de textielrecyclingsector werkelijk circulair wordt, of dat de waardestromen blijven wegvloeien terwijl de rekening elders wordt neergelegd. Sorteer- en recyclingbedrijven die nu investeren in automatisering en feedstock-kwaliteit, positioneren zich als onmisbare schakels.
